یکی از دغدغههای مهم توسعهدهندگان نرمافزار در ایران، ثبت نرمافزار در ایران و دریافت گواهینامههای قانونی است. ثبت نرم افزار در ایران نهتنها امکان بهرهمندی از حقوق قانونی مانند کپیرایت و ثبت اختراع را فراهم میکند، بلکه مانع از سوءاستفادههای احتمالی از اثر نرمافزاری میشود.
در این مطلب، به صورت خلاصه به شرایط حمایت قانونی از نرمافزار، اخذ تأییدیه فنی، و مراجع ثبت نرمافزار در ایران خواهیم پرداخت.
برای مشاهده شرایط ثبت برند به مقاله ثبت برند در ایران مراجعه فرمائید.
شرایط حمایت از نرم افزار در ایران
براساس قانون حمایت از پدیدآورندگان نرمافزارهای رایانهای:
نرمافزار باید نخستین بار در ایران تولید و توزیع شده باشد تا مشمول حمایت کپیرایت گردد.
برای بهرهمندی از حق اختراع، ثبت نرمافزار در مرکز مالکیت معنوی الزامی است.
ارائه گواهی تأییدیه فنی از سازمان فناوری اطلاعات ایران پیشنیاز طرح دعاوی قضایی و ثبت رسمی اثر است.
تأییدیه فنی نرمافزار
پیش از ثبت در هر مرجع، نرمافزار باید از سازمان فناوری اطلاعات ایران (وابسته به وزارت ارتباطات) تأییدیه فنی دریافت کند. برای این منظور باید در سامانه خدمات الکترونیک این سازمان ثبتنام و مدارک زیر ارسال شود:
نامه درخواست رسمی
فرم مشخصات نرمافزار و پدیدآورنده
تعهدنامه تأییدشده (بدون نیاز به مراجعه به محضر)
ویدئوی معرفی نرمافزار (ساختار، سورسکد، نحوه اجرا و تفاوت با محصولات مشابه)
دو نسخه CD شامل کلیه مدارک، سورسکد، مستندات فنی و فیلم معرفی
مراجع ثبت نرمافزار در ایران
نرمافزارها در ایران میتوانند از دو مسیر ثبت و حمایت شوند:
۱.ثبت نرم افزار در ایران ؛ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (ثبت برای کپیرایت)
ثبت نرمافزار در وزارت ارشاد بیشتر برای انتشار و توزیع در داخل کشور و حفظ حقوق مولف در قالب کپیرایت انجام میشود. این فرایند در مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانههای دیجیتال و از طریق سامانه ساماندهی (samandehi.ir) صورت میگیرد.
نرمافزار در این مرحله از سه جنبه بررسی میشود:
محتوایی (عدم مغایرت با ارزشهای اخلاقی، دینی و اجتماعی)
حقوقی (عدم نقض کپیرایت دیگر آثار)
فنی (بررسی ساختار و برنامهنویسی)
مجوزهای صادره شامل گواهی ثبت، پروانه انتشار، مجوز تکثیر و برچسب هولوگرام اصالت اثر است.
۲. ثبت نرم افزار در ایران ؛ مرکز مالکیت معنوی (ثبت به عنوان اختراع)
چنانچه نرمافزار از ویژگیهای یک اختراع برخوردار باشد، یعنی:
جدید باشد
دارای گام ابتکاری باشد
کاربرد صنعتی داشته باشد
میتوان آن را در مرکز مالکیت معنوی به ثبت رساند. ثبت در این مرکز به صورت الکترونیکی و از طریق سامانه مالکیت معنوی انجام میشود.
در این فرایند، مدارکی مانند شناسنامه، کارت ملی، وکالتنامه (در صورت وجود)، توصیف فنی اختراع، ادعانامه و نقشههای فنی مورد نیاز است. پس از بررسی، مرکز مالکیت معنوی از سازمان فناوری اطلاعات ایران در خصوص قابلیت ثبت نرمافزار به عنوان اختراع استعلام میگیرد.
در صورت تأیید، گواهی ثبت اختراع صادر میشود که طبق قانون ثبت اختراعات، حقوق مادی و معنوی نرمافزار را تا ۲۰ سال از تاریخ ثبت پوشش میدهد.
نتیجه گیری
با توجه به پیچیدگیهای قانونی و فنی این فرآیند، توصیه میشود پیش از هرگونه اقدام، از راهنمایی و مشاوره متخصصان حقوقی بهرهمند شوید. در صورت نیاز به همراهی در ثبت، پیگیری حقوقی یا تهیه مستندات موردنیاز، میتوانید با مشاوران تخصصی ما در گروه حقوقی وکلای قلمداد تماس حاصل فرمایید. ما در کنار شما هستیم تا از حقوق فکری و مادی نرمافزار شما به بهترین نحو حمایت شود.
